Hennymolenaar » Specials » Vestingsteden in nederland
Hennymolenaar: Informatie van A tot Z

Vestingsteden in Nederland

Vestingsteden in Nederland Nederland kent nog heel wat vesting steden, maar wat is een vestingstad nou eigenlijk? Hoe komen ze aan die specifieke naam? Hoe kan je deze vestingsteden herkennen en wat kan je er heden ten dagen nog van het verleden terugvinden?

Vestingstad

De term vesting staat eigenlijk voor kastelen, schansen en forten. Een vestingstad is een woonplaats die in vroeger tijden, tussen de vijftiende en achttiende eeuw, versterkt is om de burgerbevolking goed te kunnen beschermen. Er werden muren, torens, stadspoorten gebouwd. Later kwam men er achter dat een andere verdedigingsstrategie beter werkte en noodzakelijk was. Veel stenen muren werden afgebroken en er werden wallen van aarde aangelegd.
De vestingsteden werden zo gebouwd dat men zich tijdens een aanval goed kon verdedigen en dat ze niet gemakkelijk veroverd konden worden.

Middeleeuwen

Veel vestingsteden werden in de middeleeuwen gebouwd. De bevolking en bloei van de handel groeide. De steden kregen stadsrechten en moesten zich tegen ongenode gasten verdedigen. Die vielen met pijlen en grote katapulten met brandende strobalen aan. De steden groeven een gracht rond de stad en bouwden een hoge muur.
De vestingsteden waren door boerderijen binnen de muren of wallen zelfvoorzienend zodat de bevolking in tijden van dreiging of oorlog zich binnen de vesting kon bedruipen.

Veel vestingsteden bleven relatief klein, dit komt omdat het schootsveld rondom de wallen niet bebouwd mocht worden, het geschut mocht niet belemmerd worden. In sommige plaatsen werden alleen houten huizen in dit gebied toegestaan, in geval van dreiging werden deze platgebrand en was het schootsveld weer vrij.

Nederlandse taal en vestingsteden

Veel termen die wij heden ten dagen gebruiken komen uit de zestiende eeuw. Wie weet nog eigenlijk wat deze termen betekenen?

Bres
Is een opening in een vestingmuur of omwalling. Deze bres is gemaakt door geschutsvuur of door een stormram zodat een aanvaller toegang tot de stad kan krijgen.

Beer
Een beer is een gemetselde puntige dam in een gracht om de vesting

Monnik
Een monnik is een puntig obstakel op een beer, het doel van een monnik is de eventuele vijand te toegang tot de stad te beletten.

Affuit
Een affuit is een onderstel voor een vuurwapen, zoals een kanon.

Bastion
Een bastion is een stenen of van aarde vijfhoekige uitbouw van een verdedigingswerk.

Arsenaal
Een arsenaal is een magazijn voor alles wat men tijdens een oorlog nodig had. Vaak zat er ook een werkplaats bij

Batterij of beukerij
Gelijke type wapens werden samengevoegd als één wapen met een onderling vuurverband.
De naam batterij kan ook verwijzen naar de plaats waar de stukken geschut opgesteld stonden.

Bolwerk
Een bolwerk is een rond verdedigingswerk vlak voor of buiten de omwalling of stadsmuren.

Coupure
Een coupure is een doorgraving of doorsnijding is een vestingwal of muur.

Courtine
Een courtine is dat deel van de wallen of muur dat tussen twee rondelen of bastions ligt.

Embrasure
Dat is de schietopening of sleuf in een borstwering

Kuras
Borstharnas

Ravelijn
Een ravelijn is een verdedigingseiland en ligt voor een vestingfront en heeft een driehoekige of puntige vorm. Een ravelijn diende ter bescherming van vijandelijk vuur.

Remise
Een remise is een bomvrije berging voor geschut en ander materieel

Schermutseling
Een schermutseling is gevecht waar maar een klein aantal mensen bij betrokken is.

Vestingwerk
Een blijvend verdedigingswerk.

Vereniging Nederlandse vestingsteden

De vereniging van Nederlandse vestingsteden is opgericht op 22 maart 2002 en zet zich in om het hele jaar cultuur historisch toerisme in de bij hun aangesloten vestingsteden te promoten.
Zij geven flyers uit, staan op evenementen en beursen om de vestingsteden te promoten. Ook geven zij onder andere een fietsroute en vaarroute langs enkele van de bij de stichting aangesloten vestingsteden uit.

Vestingsteden sieren postzegels

Ontwerper Karin Langeveld heeft voor de serie Mooi Nederland 2015 van postnl ook een serie postzegels over vestingsteden ontworpen.
In de serie maakt ze gebruik van oude kaarten en luchtfoto’s om de plaatsen goed weer te geven.

De 1 april viering in Brielle

De meeste mensen denken aan grappen en grollen wanneer ze aan de datum 1 april denken. In het Zuid-Hollandse vestingstadje Brielle is dat heel anders. Daar denken ze aan de bevrijding van de Spanjaard…
De molens op Voorne-Putten

De molens op Voorne-Putten

In ieder dorp of stad van Voorne-Putten staat bijna een molen. Het is een vertrouwd silhouet in het landschap. Water, polderlandschap, duinen, strand, prachtige natuur, historische stadjes, rust en ru…
De vestingstad Ravenstein

De vestingstad Ravenstein

Het vestingstadje Ravenstein vormde tot 2003 samen met elf andere dorpen een zelfstandige gemeente met ongeveer 8500 inwoners. Inmiddels behoort het stadje tot de Noord-Brabantse gemeente Oss. Ravenst…
Recreëren rond het Brielse Meer

Recreëren rond het Brielse Meer

Het recreatiegebied het Brielse Meer is een groene oase tussen het eiland Voorne aan de zuidkant van het meer en de Rotterdamse haven aan de Noordkant van het meer. Watersporters kunnen zich in het ru…

Vestingstad Brielle

Brielle, dat op het Zuid-Hollandse eiland Voorne-Putten ligt, is één van de weinige vestingsteden met de gehele vesting nog geheel intact. Dit gegeven en het feit dat er enorm veel historische monumen…
Gepubliceerd door Hennymolenaar op 22-09-2015, laatst gewijzigd op 03-12-2016. Het auteursrecht van deze special ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Bronnen en referenties
  • http://www.postnl.nl/over-postnl/pers-nieuws/nieuws/2015/mei/postzegelserie-mooi-nederland-vestingsteden-compleet.html
  • www.vestingsteden.nl
  • Brochure Nederlandse vestingsteden
  • 1 aprilcourant 2015
  • Brochure - Stadswandeling De Brielse Stadswallen
Schrijf mee!